คำนวณโซล่าเซลล์ — สูตรหาขนาดระบบใน 5 นาที

คำนวณโซล่าเซลล์ ทำไมต้องคำนวณก่อนซื้อ

การ คำนวณโซล่าเซลล์ ก่อนตัดสินใจซื้อเป็นขั้นตอนที่ประหยัดเงินได้หลักหมื่นถึงหลักแสนบาท เพราะระบบที่เล็กเกินจะประหยัดค่าไฟได้น้อย ไม่คุ้มทุน ส่วนระบบที่ใหญ่เกินจะใช้เงินลงทุนเกินจำเป็นและขายไฟกลับได้ราคาต่ำ ระบบที่ “พอดี” คือระบบที่ผลิตไฟตรงกับการใช้กลางวันของบ้าน + เผื่อขยายเล็กน้อย

บทความนี้รวบรวมสูตรคำนวณ 5 อย่างที่สำคัญที่สุด ได้แก่ (1) คำนวณขนาด kW จากค่าไฟ (2) คำนวณจำนวนแผง (3) คำนวณขนาดอินเวอร์เตอร์ (4) คำนวณแบตเตอรี่สำหรับ Off-Grid/Hybrid (5) คำนวณพื้นที่หลังคาที่ต้องใช้ พร้อมตัวอย่างจริง 3 สถานการณ์ที่ครอบคลุมบ้านขนาดเล็ก กลาง ใหญ่

เครื่องคำนวณโซล่าเซลล์อัตโนมัติ: ใส่ค่าไฟหรือหน่วยไฟต่อเดือนในเครื่องคำนวณด้านบน ระบบจะคำนวณขนาด kW จำนวนแผง อินเวอร์เตอร์ งบประมาณ และระยะเวลาคืนทุนให้ทันที สูตรในบทความนี้ใช้สำหรับตรวจสอบและทำความเข้าใจที่มา

ขั้นตอนที่ 1: เก็บข้อมูลพื้นฐาน

ก่อนคำนวณ ให้รวบรวมข้อมูล 4 อย่าง:

1. บิลค่าไฟย้อนหลัง 12 เดือน — หาค่าเฉลี่ยหน่วย/เดือน
2. พฤติกรรมใช้ไฟ — กี่ % ใช้กลางวัน (6:00-18:00) vs กลางคืน
3. พื้นที่หลังคา — กี่ ตร.ม. ที่หันใต้ ไม่มีเงา
4. ที่อยู่บ้าน — เพื่อใช้ Peak Sun Hours ของภูมิภาคนั้น

ขั้นตอนที่ 2: คำนวณขนาดระบบ (kW)

สูตรพื้นฐาน

System Size (kW) = Daily Energy Used (kWh) ÷ Peak Sun Hours

Peak Sun Hours (PSH) ประเทศไทย

ตัวอย่างคำนวณ

บ้านที่กรุงเทพ ใช้ไฟเฉลี่ย 600 หน่วย/เดือน

• Daily Energy = 600 ÷ 30 = 20 kWh/วัน
• PSH กรุงเทพ = 5.0
• ขนาดระบบ = 20 ÷ 5.0 = 4 kW
• เผื่อ System Loss 15% = 4 × 1.15 = 4.6 kW → ใช้ระบบ 5 kW

ขั้นตอนที่ 3: คำนวณจำนวนแผง

จำนวนแผง = (System Size × 1000) ÷ Panel Wattage

แผงรุ่นใหม่ปี 2569 ส่วนใหญ่ที่ขายในไทย:

• 450W (Mono PERC) — รุ่นเศรษฐกิจ
• 550W (Mono PERC/TOPCon) — รุ่นยอดนิยม
• 600W-650W (TOPCon/HJT) — รุ่นใหม่ ประสิทธิภาพสูง

ตัวอย่าง

ระบบ 5 kW ใช้แผง 550W:

• จำนวนแผง = (5 × 1000) ÷ 550 = 9.09 → ใช้ 9 แผง (หรือ 10 แผงถ้าต้องการกำลังเกิน 5 kW)

ดูแผงโซล่าเซลล์ 550W ราคา ประกอบการเลือก

ขั้นตอนที่ 4: คำนวณขนาดอินเวอร์เตอร์

อินเวอร์เตอร์ควรเลือกขนาด 80-100% ของกำลังแผง เพื่อให้ประสิทธิภาพดีที่สุด

Inverter Size = Panel Total kW × 0.8 ถึง 1.0

ตัวอย่าง

แผงรวม 5 kW → อินเวอร์เตอร์ 4-5 kW

นิยมเลือก 4 kW เพราะแผงไม่ค่อยผลิตได้เต็มกำลัง ประหยัดงบประมาณ 5,000-10,000 บาท ดูอินเวอร์เตอร์โซล่าเซลล์ แบรนด์ที่นิยม Huawei, Sungrow, Goodwe

ขั้นตอนที่ 5: คำนวณแบตเตอรี่ (Off-Grid / Hybrid)

Battery (kWh) = (Daily Load × Days of Autonomy) ÷ Depth of Discharge

• Days of Autonomy = วันสำรองที่ต้องการ (ปกติ 1-3 วัน)
• Depth of Discharge (DoD) = % ที่ถ่ายแบตได้
  • Lead-acid: 50%
  • Lithium-ion: 80-90%

ตัวอย่าง: บ้าน Off-Grid ใช้ไฟ 15 kWh/วัน สำรอง 2 วัน Lithium

Battery = (15 × 2) ÷ 0.8 = 37.5 kWh

แบตเตอรี่โซล่าเซลล์ Lithium 40 kWh ราคาประมาณ 320,000-400,000 บาท

ขั้นตอนที่ 6: คำนวณพื้นที่หลังคา

พื้นที่ (ตร.ม.) = System Size (kW) × 6

ตัวอย่างคำนวณ 3 สถานการณ์

สถานการณ์ A: บ้านเดี่ยวเล็ก 3 คน

• ค่าไฟเฉลี่ย: 2,800 บาท/เดือน ≈ 700 หน่วย
• Daily: 23 kWh
• Region: ปทุมธานี PSH 5.2
• System Size: 23 ÷ 5.2 × 1.15 = 5.1 kW → ใช้ 5 kW
• แผง 550W: 9 แผง
• อินเวอร์เตอร์: 4 kW
• พื้นที่: 30 ตร.ม.
• งบประมาณ: ~180,000 บาท (ดูราคาโซล่าเซลล์)

สถานการณ์ B: บ้านครอบครัวขยาย ค่าไฟ 4,500 บาท

• ค่าไฟ: 4,500 บาท ≈ 1,100 หน่วย
• Daily: 37 kWh
• Region: ขอนแก่น PSH 5.3
• System Size: 37 ÷ 5.3 × 1.15 = 8 kW
• แผง 550W: 15 แผง
• อินเวอร์เตอร์: 7 kW
• พื้นที่: 48 ตร.ม.
• งบประมาณ: ~270,000 บาท

สถานการณ์ C: บ้านสวน Off-Grid

• โหลด: 12 kWh/วัน (ตู้เย็น พัดลม ไฟ ปั๊มน้ำ)
• Region: นครราชสีมา PSH 5.4
• System Size: 12 ÷ 5.4 × 1.2 = 2.7 kW → ใช้ 3 kW
• Battery: 12 × 2 ÷ 0.8 = 30 kWh Lithium
• งบประมาณ: ~350,000 บาท

สูตรคำนวณการประหยัดค่าไฟ

ค่าไฟที่ประหยัด/ปี = System Size (kW) × PSH × 365 × อัตราค่าไฟ

ตัวอย่าง: ระบบ 5 kW ที่กรุงเทพ

= 5 × 5.0 × 365 × 4.50 บาท
= 41,062 บาท/ปี

หักประสิทธิภาพจริง 80% = ~32,800 บาท/ปี

ดูการคำนวณ ROI เชิงลึกในโซล่าเซลล์บ้าน คุ้มไหม

ราคาประมาณตามขนาดที่คำนวณได้

ข้อควรระวังในการคำนวณ

1. อย่าลืม System Loss — รวม 15-20% (อุณหภูมิ ฝุ่น สาย อินเวอร์เตอร์)
2. อย่าคำนวณจากค่าไฟเดือนเดียว — ใช้ค่าเฉลี่ย 12 เดือน
3. คิดเรื่องการขยาย — ถ้าจะซื้อรถ EV, ตู้เย็นเพิ่ม ให้ระบบใหญ่ขึ้น 20%
4. PSH แต่ละพื้นที่ต่างกัน — เช็คข้อมูลของจังหวัดตัวเอง
5. ห้ามคิดว่าทุกแผงผลิตเท่ากัน — ถ้าหันต่างทิศหรือมีเงาบางจุด ต้องคำนวณแยก

เครื่องมือช่วยคำนวณ (ฟรี)

• PVGIS (European Commission) — คำนวณ PSH ตามพิกัด GPS
• NASA POWER Database — ข้อมูล Solar Radiation ทั่วโลก
• เครื่องคำนวณ PEA — สำหรับขายไฟกลับ (เปิดในเฟสถัดไปของเรา)

เลือกระบบที่คำนวณได้แล้วเริ่มขั้นตอนต่อไป

หลังคำนวณขนาดได้ ขั้นตอนต่อไป:

1. ดูราคาโซล่าเซลล์ ของขนาดที่ต้องการ
2. เลือกระบบโซล่าเซลล์ On-Grid/Hybrid/Off-Grid
3. เปรียบเทียบผ่อนโซล่าเซลล์ หรือเงินสด
4. ขั้นตอนติดตั้งโซล่าเซลล์
5. ยื่นขออนุญาตติดโซล่าเซลล์ กับ PEA/MEA

สรุป

การ คำนวณโซล่าเซลล์ ใช้สูตร 5 ตัวหลัก คือ (1) ขนาดระบบ = พลังงานใช้/วัน ÷ PSH (2) จำนวนแผง = kW ÷ Panel Wattage (3) อินเวอร์เตอร์ = 80-100% ของแผง (4) แบตเตอรี่ = โหลด × วันสำรอง ÷ DoD (5) พื้นที่ = kW × 6 ตร.ม. ตัวเลขเหล่านี้ให้ค่าใกล้เคียงระบบที่ผู้ติดตั้งจะออกแบบให้ ทำให้คุยกับช่างได้เข้าใจตรงกัน ขั้นตอนสุดท้ายให้ขอใบเสนอราคาจากผู้ติดตั้งอย่างน้อย 3 เจ้าและเปรียบเทียบก่อนตัดสินใจติดตั้ง

สินค้าที่เกี่ยวข้องบน Shopee

เปิดเผยพันธมิตร: บทความนี้มีลิงก์ Shopee Affiliate — เราอาจได้รับค่าตอบแทนหากคุณคลิกซื้อ ลิงก์ไม่ทำให้ราคาเปลี่ยน อ่านรายละเอียด

แนะนำ

ECGSOLAX

ECGSOLAX 5KW อินเวอร์เตอร์ไฮบริด Off-grid 24V MPPT — วางซ้อนกันได้

฿8,429

ดูราคาบน Shopee (ลิงก์พันธมิตร เปิดในแท็บใหม่)

แนะนำ

ECGSOLAX

ECGSOLAX 6.5KW 48V Pure Sine Wave Off-grid/On-grid Solar Hybrid Inverter

฿9,729

ดูราคาบน Shopee (ลิงก์พันธมิตร เปิดในแท็บใหม่)

แนะนำ

BlueTech

แผงโซล่าเซลล์ BlueTech Monocrystalline 550W (PERC)

4.7/5 (5 รีวิว)

฿20,216

ดูราคาบน Shopee (ลิงก์พันธมิตร เปิดในแท็บใหม่)

แนะนำ

Jinko

Jinko 630W N-Type Bifacial — ประกันแผงเสียหายระหว่างจัดส่ง (จัดส่งฟรี)

฿6,590

ดูราคาบน Shopee (ลิงก์พันธมิตร เปิดในแท็บใหม่)

แนะนำ

NPP

แบตเตอรี่โซล่าเซลล์ NPP 12V 55Ah Deep Cycle (รับประกัน)

4.7/5 (128 รีวิว)

฿2,155

ดูราคาบน Shopee (ลิงก์พันธมิตร เปิดในแท็บใหม่)

แนะนำ

Generic

แบตเตอรี่ LiFePO4 12V 100Ah 10000+ Deep Cycles — ราคาประหยัด

฿1,889

ดูราคาบน Shopee (ลิงก์พันธมิตร เปิดในแท็บใหม่)